نمایش نوار ابزار

بازار ۳۰ میلیارد دلاری قطر و سهم ۱۰۰ میلیون دلاری بوشهر

بوشهر در گذشته ای نه چندان دور دروازۀ تجارت ایران بوده است. غفلت از ارتقای توانمندی های استان بوشهر و بنادر آن در رقابت با سایر بنادر کشور، با شیبی آهسته بوشهر را به حاشیۀ تجارت ایران سوق داده است. در حالی که سایر استان های هم ارز بوشهر توانسته اند خود را به عنوان هدف سرمایه گذاری های کلان ملی برای توسعه تجارت دریایی معرفی کنند و با جذب اعتبارات فراوان، پایانه های دریایی و هوایی و خطوط ترانزیتی ریلی و جاده ای گسترده ای پدید آورند، بوشهر موفق به ایجاد هیچ یک از این چهار عنصر اصلی رونق بخشی به تجارت نشده است و لذا بنادر و گمرکات استان نیز رونق سابق خود را از دست داده اند.

استان بوشهر از قدیم با قطر، کویت، بحرین و امارات ارتباطات گستردۀ تجاری داشته است. به عنتوان مثال تا قبل از تحریم های امریکا علیه ایران، سهم مراوادات مالی-تجاری ایران و امارات در مقاطعی از زمان به بیش از ۲۰ میلیارد دلار در سال می رسید. در مناسبات سیاسی کنونی، در میان کشورهای حاشیۀ خلیج فارس، قطر اهمیتی روزافزون برای ایران و به ویژه استان بوشهر دارد؛ نقشی که می توان آن را حیاتی و استراتژیک دانست.

قطر کمترین فاصله جغرافیایی و زمانی را با استان بوشهر داشته و از پتانسیل۳۰ میلیارد دلاری آن، ظرفیتی ۵ میلیارد دلاری برای ایران در نظر گرفته شده است؛ با توجه به اینکه کشورهای عربی منطقه تا پیش از تحریم قطر، ۴٫۹ میلیارد دلار به این کشور صادرات داشته اند، امروز علی رغم رشد ده برابری صادرات ایران به قطر در چند سال اخیر و رسیدن به حدود ۹۰۰ میلیون دلار، هنوز فاصله ای معنی دار با ظرفیت های تجاری تعیین شده وجود دارد.

اما نکته اینجاست که سهم استان بوشهر علی رغم داشتن مزیت همسایگی و مجاورتِ با قطر، در سال ۹۷ به زحمت ۱۱۷ میلیون دلار بوده و در سال ۹۸ تا کنون حدود ۱۰۰ میلیون دلار اعلام شده است. برای قطر و بازار آن در توسعۀ استان بوشهر می بایست نقشی کلیدی و استراتژیک در نظر گرفت. توسعۀ بوشهر بر اساس تعریف جایگاه قطر و نیاز این کشور به ایران را می توان به گونه ای تازه صورت بندی و برنامه ریزی نمود. بازاری ۳۰ میلیارد دلاری که دروازۀ اصلی این صادرات و واردات بوشهر خواهد بود و محصولات تولیدی فراورانی از استان بوشهر می تواند در بازار آن صاحب جایگاه شود.

نیاز به احداث پایانه های دریایی و اختصاصی مسافربری و گردشگری، مواد معدنی، کالاهای صنعتی و محصولات کشاورزی و ساخت اسکله ها اولین گام باید باشد. ناوگان تجاری دریایی استاندارد، خطوط ترانزیتی هوایی و زمینی و ریلی که استان بوشهر را به شبکۀ ترانزیت ملی و بین المللی ایران متصل نماید و توسعۀ فرودگاه بوشهر بخش دیگری از این معادله است.

اما چرا تا کنون این بازار آنگونه که می بایست رشد نکرده است؛ به گمانم پاسخ را باید در دو مسئله یافت: عدم مدیریت درست پتانسیل ها و تکیه افراطی به نفت در استان بوشهر و نیز بازاریابی های غلط در کشور های مقصد و بی ثباتی در کمیت و کیفیت صادرات به کشورهای جنوبی خلیج فارس و نبودِ قدرت لابی کننده در مرکز برای تبیین این فرصت استراتژیک، تأثیری عمیق بر عقب ماندن استان از سایر استان های هم ارز گذاشته است. شرط توسعۀ استان بوشهر تعاملی است که بتواند این پتانسیل ها را به دور از نگرش های نمایشی و ایدئولوژیک و بر بستری از تخصص و حوصله شکوفا کند. در آینده خواهید دید که بنادر بوشهر، گناوه، ریگ و دیلم سهم بزرگی از تجارت با قطر را به خود اختصاص خواهند داد و این کار از مهمترین برنامه های من است.